TEMATY PREZENTACJI Z JĘZYKA POLSKIEGO

NA EGZAMIN MATURALNY CZĘŚĆ WEWNĘTRZNĄ

- MATURA 2010

I. LITERATURA

1. Omów i porównaj kreacje marzycieli w literaturze różnych epok odwołując się
do wybranych przykładów.

2. Czyny ludzkie i ich moralne konsekwencje. Omów na przykładach wybranych utworów literackich.

3. Motyw wędrówki w literaturze. Omów różne jego wersje w wybranych utworach.

4. Szaleni i obłąkani w literaturze różnych epok. Dokonaj prezentacji wybranych bohaterów.

5. Sytuacje i konflikty tragiczne w literaturze dawnej i współczesnej. Omów, odwołując się do wybranych tekstów literackich.

6. Małe formy poetyckie (epigramat, fraszka, bajka) w literaturze dawnej. Na wybranych przykładach omów ich strukturę i funkcje.

7. Pamiętnikarz jako autor, narrator i bohater swojego dzieła. Na wybranych przykładach przedstaw różne sposoby realizacji tych ról.

8. Kulinaria w literaturze. Omów funkcje tego motywu w wybranych utworach literackich (np. M. Rej, A. Mickiewicz, H. Sienkiewicz).

9. Literackie reinterpretacje mitów antycznych. Scharakteryzuj sposoby i cele tego zjawiska (na wybranych przykładach).

10. Satyryczny obraz społeczeństwa polskiego w wybranych utworach literackich. Przeanalizuj sposoby tworzenia takiego obrazu.

11. Rola lektur w kształtowaniu charakterów postaci literackich. Przedstaw na wybranych przykładach.

12. Tradycja literacka kontynuowana i odrzucona w literaturze dwudziestolecia międzywojennego. Omów na wybranych przykładach.

13. Nurt klasyczny w poezji polskiej XX wieku (np. L.Staff, Cz.Miłosz, Z.Herbert, W.Szymborska). Omów na wybranych przykładach.

14. Dokumentaryzm jako sposób prezentacji rzeczywistości. Zanalizuj i zinterpretuj to zjawisko XX wieku w oparciu o wybrane utwory (np. Nałkowskiej, Krall, Moczarskiego ...).

15. Poetycka wyobraźnia B.Leśmiana. Omów język poetycki i sposób obrazowania tego twórcy.

16. Literackie wizerunki kobiety w literaturze oświecenia i romantyzmu. Odwołaj się
do wybranych utworów epok.

17. Szlachetni naprawiacze świata, wygodni konformiści, karierowicze, kanalie. Galeria typów ludzkich w polskiej i obcej prozie XX wieku.

18. Konflikty rodzinne w wybranych dramatach (np. "Powrót posła", "Nie-Boska komedia", "Moralność pani Dulskiej", "Tango").

19. Literackie wizerunki przyjaciół. Przedstaw zagadnienie, odwołując się do wybranych utworów różnych epok.

20. Motyw miłości zakazanej. Przedstaw temat odwołując się do przykładów z literatury romantycznej oraz współczesnej.

21. Relacje między matką i dzieckiem jako temat dzieł literackich. Zaprezentuj na wybranych przykładach.

22. Omów różne sposoby widzenia Rosji w XIX i XX wieku. Wykorzystaj celowo dobrane przykłady literackie.

23. Rola i znaczenie snów w życiu bohaterów literackich, mitologicznych i biblijnych. Przedstaw temat, odwołując się do wybranych przykładów.

24. Anioł, duch, goście z zaświatów jako bohaterowie utworów literackich. Omów ich funkcje analizując przywołane utwory.

25. Portret zdrajcy w literaturze. Omów na wybranych przykładach.

26. Człowiek jako zdobywca świata, wynalazca, poszukiwacz. Omów na wybranych przykładach literackich.

27. Przedstaw na wybranych przykładach sposób literackiego wykorzystania legend ludowych w dziełach różnych epok.

28. Melancholia, smutek, przygnębienie, porażka - nieodłączne składniki ludzkiego losu. Omów na wybranych przykładach.

29. Klątwa, fatum jako temat literatury. Omów na celowo dobranych przykładach literackich.

30. Wiara jako główna wartość w życiu człowieka. Omów zjawisko odwołując się
do wybranych przykładów.

31. Polska pieśń narodowa. Omów jej odmienne funkcje i związki z dziejami narodu.

II. ZWIĄZKI LITERATURY Z INNYMI DZIEDZINAMI SZTUKI

1. Starość w literaturze i sztuce polskiej i obcej. Omów sposoby jej przedstawiania i funkcje w wybranych utworach.

2. Odmienne sposoby ujęcia motywu vanitas w poezji i malarstwie. Przedstaw na wybranych przykładach z różnych epok.

3. Impresjonistyczne krajobrazy malowane pędzlem i piórem. Na przykładzie wybranych dzieł modernizmu porównaj literackie i malarskie środki kreacji pejzażu.

4. Malarstwo, rzeźba, architektura jako inspiracje dla literatury. Omów temat, analizując celowo dobrane utwory.

5. Funkcje brzydoty w literaturze i innych działach sztuki. Przeanalizuj wybrane dzieła.

6. Obrazy miasta jako przestrzeni życiowej. Analiza porównawcza wybranych dzieł literackich i innych (np. malarskich, fotograficznych, filmowych).

7. Różne oblicza rewolucji w literaturze i innych dziełach kultury (np. malarstwie, filmie). Dokonaj analizy porównawczej wybranych prac.

8. Katastroficzne wizje i obrazy zagłady w dziełach literackich i filmowych - analiza wybranych dzieł.

9. Omów sposób oraz funkcje przedstawiania erotyzmu na przykładach z literatury, filmu oraz malarstwa.

10. Przedstaw funkcjonowanie motywu Sądu Ostatecznego odwołując się do przykładów
z literatury i innych wybranych dziedzin sztuki.

11. Filmy Andrzeja Wajdy jako interpretacje dzieł literatury polskiej. Przedstaw problem
na wybranych przykładach.

12. Kicz a dzieło sztuki. Przedstaw istotę dzieła sztuki i kiczu na przykładzie analizy wybranych utworów literackich i innych dzieł kultury.

13. Holocaust jako tragedia jednostki na tle zagłady całego narodu. Przedstaw problem, odwołując się do wybranych tekstów kultury XX wieku.

14. Motyw polskiego emigranta w literaturze i filmie. Omów na wybranych przykładach.

15. Polska wieś w literaturze i malarstwie. Omów na wybranych przykładach.

16. Warszawa w poezji, historii, malarstwie i fotografii. Zaprezentuj na wybranych przykładach.

17. Ważne postaci historyczne w literaturze i sztuce. Porównaj funkcje tych samych postaci
w wybranych dziełach.

III. JĘZYK

1. Bohaterowie mówią różnymi językami. Analiza wypowiedzi stylistycznych wybranych postaci literackich.

2. Analiza językowa i kulturowa przysłów polskich (na przykładzie przysłów o określonej tematyce).

3. Scharakteryzuj różne typy stylizacji językowej i ich funkcje na przykładzie literatury wybranych epok.

4. Scharakteryzuj styl felietonów i reportaży, odwołując się do konkretnych przykładów
z literatury i prasy.

5. Jakie błędy językowe współcześni Polacy popełniają najczęściej? Omów zagadnienie, przywołując zebrany materiał językowy i opinie językoznawców.

6. Scharakteryzuj styl swojego ulubionego pisarza (autora tekstów piosenek, publicysty, filozofa). Szczególną uwagę poświęć imponującym Ci właściwościom jego stylu.

7. Sztuka oratorska w odrodzeniu i oświeceniu. Omów temat na wybranych przykładach.

8. Imiona i nazwiska członków Twojej rodziny na przestrzeni kilku pokoleń. Przedstaw ich pochodzenie i znaczenie.

9. Język współczesnej piosenki – poezja czy kicz? Rozważ problem na wybranych przykładach.

10. Ekspansja języków obcych na język polski u progu XXI wieku. Omów zjawisko
na podstawie obserwacji języka mediów.